2.1. ဤသင်ခန်းစာတွင် ကြိယာမဲ့ဝါကျ၏ ပြုလုပ်သူ နာမ်စကားစု ကို (အမည်ခံ နာမဝိသေသန+ နာမ်) [pronominal adjective + Noun] အဖြစ် ချဲ့ပြထားသည်။
|
[Pronominal adj. |
+ |
Noun] |
+ |
NP |
|
నా |
|
పేరు |
|
రామనరసింహం |
ကျနော့ နာမည် ရာမနရဆင်းဟမ်းပါ။ ‘My name is Ramanarasimham.’
2.2. အမည်ခံ နာမဝိသေသန သို့မဟုတ် ပိုင်ဆိုင်သူနာမ်စား possessive ကို oblique ဟုလည်းခေါ်သည်။ အခြေခံ နာမ်စားများကို ဤသင်ခန်းစာတွင် မိတ်ဆက်ပေးထားသည်။
|
PRONOUNS သည်/က (Nominative base) |
PRONOMINAL ADJECTIVES ၏/ရဲ့ (oblique base or possessive form) |
|||
|
నేను |
I |
ကျနော်/ကျမ/ငါ |
నా |
my |
|
నువ్వు |
you (non-hon.sg.) |
နင်/မင်း(ငယ်သူ) |
నీ |
your(non-hon. sg.) |
|
మీరు |
you (hon.sg & pl.) |
သင်/ခင်ဗျား(ကြီးသူ) |
మీ |
your (hon.sg & pl.) |
|
ఆయన |
he(rem.hon.) |
သူ(ကျား/ကြီးသူ/ ဝေး) |
ఆయన |
his(rem.hon.) |
|
ఈయన |
he(prox.hon.) |
သူ(ကျား/ကြီးသူ/ နီး) |
ఈయన |
his(prox.hon.) |
|
అతను |
he (rem.hon.) |
သူ(ကျား/ရွယ်တူ/ ဝေး) |
అతని |
his(rem.hon.) |
|
ఇతను |
he (prox.hon.) |
သူ(ကျား/ရွယ်တူ/ နီး) |
ఇతని |
he (rem.hon.) |
|
ఆమె |
she (rem.hon.) |
သူမ(ဝေး) |
ఆమె |
her(rem.hon.) |
|
ఈమె |
she (prox.hon.) |
သူမ(နီး) |
ఈమె |
her(prox.hon.) |
|
ఎవరు |
who |
ဘယ်သူလဲ |
ఎవరి |
Whose |
2.2.1. Telugu ဘာသာစကားတွင် ပိုင်ဆိုင်သူပုံစံ oblique base ကို ပိုင်ဆိုင်သူ နာမ်စား (သို့မဟုတ် genitive) ပုံစံအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ပိုင်ဆိုင်ခြင်းခံရသော နာမ် နှင့် ပိုင်ဆိုင်သူ တို့၏ ဆက်နွယ်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် Telugu oblique base ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
2.3. ဤသင်ခန်းစာတွင် ကြိယာမဲ့ဝါကျတစ်ခု၏ NP ကို နာမ်နာမဝိသေသန nominal adjective + နာမ် အဖြစ် ချဲ့ထွင်ပြထားသည်။
|
NP |
+ |
[Nominal adjective |
+ |
Noun] |
|
|
|
అతను |
|
తమిళ |
|
విద్యార్థి. |
‘He is a Tamil student’ |
သူက တမီလ် ကျောင်းသား။ |
2.4. ဤသင်ခန်းစာတွင် အောက်ပါ နာမ်စားများကို မိတ်ဆက်ပေးထားပါသည်။
|
2.4.1. |
నేను ‘I’ : |
ကျနော်/ကျမ/ငါ ကျုပ်/ ကျွန်ုပ် (ပထမလူ အနည်းကိန်း နာမ်စား)။ |
|
2.4.2. |
నువ్వు ‘you’ : |
ဂုဏ်မပေးထားသော၊ စကားပြောသူထက် ငယ်ရွယ်သော သို့မဟုတ် ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေး ရှိသူများကို ရည်ညွှန်းသည့် ဒုတိယလူ အနည်းကိန်းနာမ်စား။ |
|
2.4.3. |
మీరు ‘you’ : |
ဂုဏ်သရေရှိသော၊ ရိုသေထိုက်သော ဒုတိယလူ အနည်းကိန်းနှင့် အများကိန်းနာမ်စား။ |
|
2.4.4. |
అతను ‘he’ : |
အဝေးရှိ တတိယလူ တန်းတူထား ပုလ္လိင် အနည်းကိန်း နာမ်စား။ ဤနေရာတွင် တန်းတူဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် ဂုဏ်မပေးထားသော၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့ခြင်း မရှိသော အဓိပ္ပါယ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အဆင့်အတန်း တန်းတူ ဖြစ်သော လူများအား ရည်ညွှန်းရာ၌ သုံးသည်။ ရိုသေခြင်း၊ အရိုအသေပေးခြင်း တို့ကို ဆောင် ရွက်ခြင်း မပြုပါ။ |
|
2.4.5. |
ఇతను ‘he’ : |
အနီးရှိ တတိယလူ တန်းတူထား ပုလ္လိင် အနည်းကိန်း နာမ်စား။ ၄င်းကို అతను atanu ကဲ့သို့သော တန်းတူ ညီမျှသော အဆင့်အတန်းရှိသူများကို ရည်ညွှန်းရန် သုံးသည်။ |
|
2.4.6. |
అతను သည် အဝေးမှလူကို ရည်ညွှန်းပြီး ఇతను သည် အနီးစပ်ဆုံးလူကို ရည်ညွှန်းသည်။ တတိယလူ နာမ်စားများတွင် အလားတူ ခြားနားချက်များ ရှိသည်ကို သတိပြုပါ။ (၁.၂ ကိုကြည့်ပါ)။ |
|
2.5. သင်ခန်းစာ (1.2) တွင် မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည့် ဂုဏ်သရေရှိသော၊ ရိုသေထိုက်သော တတိယလူ ပုလ္လိင် အနည်းကိန်း နာမ်စား ఆయన / ఈయన တို့နှင့် တတိယလူ တန်းတူထား ပုလ္လိင် အနည်းကိန်း နာမ်စား (అతను / ఇతను) တို့ နှစ်မျိုးလုံးအတွက် အမျိုးသမီးတွဲဖက်သည် ఆమె/ఈమె တို့သာဖြစ်သည်။ ၄င်းတို့သည် ဂုဏ်သရေရှိသော၊ ရိုသေထိုက်သော နှင့် တန်းတူထား ဣတ္ထိလိင် အနည်းကိန်း နာမ်စားများ ဖြစ်သည်။
|
ఆయన రవిగారు. |
သူက (ကို)ရဝီပါ။ |
‘He is Mr. Ravi.’ |
|
అతను గిరి. |
သူက ဂီရီပါ။ |
‘He is Giri’ |
|
ఆమె లతగారు. |
သူမက ဒေါ်လသပါ။ |
‘She is Ms. Lata.’ |
|
ఆమె విజయ. |
သူမက ဝိဂျယပါ။ |
‘She is Vijaya.’ |
2.6. ပြုလုပ်သူသည် నేను သို့မဟုတ် నువ్వు ဖြစ်ပါက ပြုလုပ်သူ နာမ်စကားစု NP နှင့် ဖော်ပြချက် နာမ်စကားစု NP အကြား Concord ဆက်စပ်မှု -ని -వి တို့ကို သတိပြုပါ။
|
నేను రవి-ని. |
ကျနော် ရဝီပါ။ |
‘I am Ravi.’ |
|
నువ్వు గిరి-వి. |
မင်းက ဂီရိ။ |
‘You are Giri.’ |
|
నేను లత-ని. |
ကျမ လသပါ။ |
‘I am Lata.’ |
|
నువ్వు లీల-వి. |
နင်က လီလာ။ |
‘You are Leela.’ |
2.7. လူသုံးဦးစလုံးတွင် အမေးပုဒ် ఎవరు (ဘယ်သူလဲ) ကို မည်သို့ အသုံးပြုရမည်ကို သတိပြုနိုင်သည်။
|
ပထမလူ |
నేను ఎవరిని? |
ငါဘယ်သူလဲ။ |
‘Who am I?’ |
|
ဒုတိယလူ |
నువ్వు ఎవరివి? |
မင်း ဘယ်သူလဲ။ |
‘Who are you?' (မရိုသေ -နည်း) |
|
మీరు ఎవరు? |
ခင်ဗျား ဘယ်သူလဲ။ |
‘Who are you?' (ရိုသေ -နည်း/များ) |
|
|
တတိယလူ |
ఆయన ఎవరు? |
သူ ဘယ်သူလဲ။ |
‘Who is he?' (ရိုသေ -နည်း) |
|
ఇతను ఎవరు? |
သူ ဘယ်သူလဲ။ |
‘Who is he?’ (တန်းတူ -နည်း) |
|
|
ఆమె ఎవరు? |
သူမ ဘယ်သူလဲ။ |
‘Who is she?’ (ရိုသေ/တန်းတူ) |
2.8. 'Tell and say' చెప్పు ကြိယာ၏ စေခိုင်းတောင်းဆိုချက်ပြ ပုံစံများ ကို ဤသင်ခန်းစာတွင် မိတ်ဆက် ပေးထားသည်။
|
Non-hon. sg. : |
నీ పేరు చెప్పు. |
မင်းနာမည် ပြော။ |
‘Tell your name.’ |
|
Hon. sg.& pl. : |
మీ పేరు చెప్పండి. |
ခင်ဗျား နာမည် ပြောပါ။ |
‘Please tell your name.’ |
2.8.1. అండి သည် တစ်စုံတစ်ဦးကို ရိုသေစွာ တောင်းဆိုခြင်းနှင့် လူအများကို စေခိုင်းခြင်း အမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ ကြိယာ အခြေသို့ ပေါင်းထည့်ပြောဆိုရသည်။
|
చెప్పు |
+ అండి. |
= చెప్పండి. |
ပြောပါ။ ပြောကြပါ။ |
‘Please tell.’ |
2.9. ఏమండీ၊ 'ဗျို့/ရှင့်!' နှင့် ఏమయ్యా 'ဟေး/ဟေ့/ဝေး!' တို့သည် နားထောင်သူ၏ အာရုံကို ဆွဲဆောင်ရန် (လှမ်းခေါ်သည့်) အသုံးအနှုန်းများဖြစ်သည်။
2.9.1. ఏమండీ သည် ပုလ္လိင်နှင့် ဣတ္ထိလိင် နှစ်မျိုးလုံးတွင် သုံးသော ယဉ်ကျေးသည့် အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။
|
ఏమండీ, రామరావుగారు! |
ဗျို့ ကို ရာမရောင်း။ |
‘Hello, Mr. Ramarao!’ |
|
ఏమండీ, సీతగారు! |
အစ်မ၊ မ စီသား။ |
‘Hello, Ms. Sita!’ |
2.9.2. ఏమయ్యా သည် ပုလ္လိင်တွင်သာ အသုံးပြုသော မယဉ်ကျေးသော အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။ မြန်မာလို ဟေး/ဟျောင့် ဟု ခေါ်သကဲ့သို့ပင် မိမိအောက်ငယ်သူ ယောကျာ်းလေး များကို ခေါ်နိုင်သည်။
|
ఏమయ్యా రవీ! |
ဟေ့ ရဝီး။ |
‘Hey Ravi!’ |
2.10. అండీ (အမျိုးသား/ အမျိုးသမီး) သည် အကြောင်းအရာ တစ်ခုကို ယဉ်ကျေးစွာ ပြောဆိုသော အမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ ပြောဆိုသူသည် နားထောင်သူကို လေးစားစွာ ပြောဆိုလိုသောအခါ ဝါကျ၏ နောက်ဆုံးတွင် అండీ ကို ပေါင်းထည့်၍ ပြောနိုင်သည်။
2
-గారు ကို မိမိထက်ကြီးသူ၊ ရိုသေထိုက်သူ၏ အမည်နောက်တွင် ပေါင်းထည့်၍ ခေါ်ဆိုခြင်းသည် ရိုသေ လေးစားစွာ ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
-అండీ ကို ဝါကျတစ်ခုလုံး နောက်ဆုံးတွင် ထည့်သွင်း ပြောဆိုခြင်းသည် မိမိထက် အသက် ဂုဏ်ဝါ ကြီးသူများကို လည်းကောင်း လူအများကို ပြောဆိုရာတွင်လည်းကောင်း ယဉ်ကျေးစွာ ပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ (မြန်မာလို ပါခင်ဗျာ့။ ပါရှင့်။ တို့နှင့် ဆင်တူသည်။)
|
1. రవి ఎవరండీ? |
ရဝီ ဘယ်သူလဲ ခင်ဗျာ့။/ရှင့်။ |
‘Who is Ravi, Sir?’ |
|
2. రవిగారు ఎవరు? |
(ကို/ဦး) ရဝီ ဘယ်သူလဲ ။ |
‘Who is Mr. Ravi?’ |
|
3. రవిగారు ఎవరండీ? |
(ကို/ဦး) ရဝီ ဘယ်သူပါလဲ ခင်ဗျာ့။/ရှင့်။ |
‘Who is Mr. Ravi, sir?’ |
အထက်ပါဝါကျသုံးကြောင်းတွင်
ဝါကျ (၁) - နားထောင်သူသည် လူအများ ဖြစ်နေခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်သူကို ရိုသေစွာပြောဆို/မေးမြန်းခြင်း၊
ဝါကျ (၂) - ရဝီ ဟူသော ပုဂ္ဂိုလ်အား ရိုသေမှုရှိခြင်း၊
ဝါကျ (၃) - နားထောင်သူ နှင့် ရဝီတို့ နှစ်ဦးလုံးအား ရိုသေစွာ ပြောဆိုမေးမြန်းခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရှိနိုင်ပါသည်။
2.11. '౦' (sunna) ဖြင့်အဆုံးသတ်သော စကားလုံး သို့မဟုတ် ဝါကျ၏ နောက်ဆုံးတွင် అండీ ကို ပေါင်းဆက်ပြောဆိုသောအခါ '౦' သည် మ్ သံ ဖြစ်သည်ကို သတိပြုရပေမည်။ ထို့ကြောင့်-
|
నమస్కారం |
+ అండీ |
= నమస్కారమండీ! |
မင်္ဂလာပါ ခင်ဗျာ/ရှင်။ |
‘Namaskaram, sir!’ |
|
ఇది కలం |
+ అండీ |
= ఇది కలమండీ! |
ဒါ ဘောပင်ပါ ခင်ဗျာ/ရှင်။ |
‘This is a pen, sir!’ |
|
౦ |
+ vowel = |
మ్ + vowel |
တစ်နည်းဆိုရသော် ౦ + သရတွဲကို మ్ + သရ (မ် + သရ) တွဲအဖြစ် ပြောဆိုရမည်။
2.12. အောက်ပါ sandhi လုပ်ငန်းစဉ် သရသံဆက်သွားသော ပုံစံများကို သတိပြုနိုင်သည်။
|
2.12.1. |
రు |
+ ని |
= |
ర్ని |
|
|
డాక్టరు |
+ ని |
= |
డాక్టర్ని |
2.12.2. နောက်ဆုံးသရသံတိုသော စကားလုံး သို့မဟုတ် ကြိယာအခြေတို့၏ နောက်၌ သရသံဖြင့် အစပြုသော နောက်ဆက်တွဲ သို့မဟုတ် အမှတ်အသားတို့ လိုက်ပါက (သရသံ နှစ်ခု ဖြစ်သွားသဖြင့်) ထို အသံတိုသော သရသည် ပျောက်ကွယ်သွားမည်။
|
ပြော |
చెప్పు |
+ అండి. |
= చెప్పండి. |
ပြောပါ ခင်ဗျာ့/ရှင့်။ |
‘Please tell’ |
|
ဘာလဲ |
ఏమిటి |
+ అండీ. |
= ఏమిటండీ? |
ဘာလဲ ခင်ဗျာ့/ရှင့်။ |
‘What, sir?’ |
|
ဘယ်သူလဲ |
ఎవరు |
+ అండీ. |
= ఎవరండీ? |
ဘယ်သူလဲ ခင်ဗျာ့/ရှင့်။ |
‘Who, sir?’ |
|
သူ |
ఆయన |
+ అండీ. |
= ఆయనండీ. |
သူပါ ခင်ဗျာ့/ရှင့်။ |
‘It is he, sir!’ |
2.12.3. အသံတို သရ ဖြင့် အဆုံးသတ်သော စကားလုံး၏ နောက်တွင် သရသံဖြင့် စသော စကားလုံး လိုက်ပါက သရသံ နှစ်ခု ထပ်သွားသဖြင့် ပထမ သရသံသည် ပျောက်ကွယ်သွား၍ ဒုတိယ သရသံသာ ထွက်လာပါမည်။
ဤဖြစ်စဉ်သည် စကားပြောဆိုရာတွင် ပုံမှန်ဖြစ်ပြီး စာရေးသားရာတွင် ရွေးချယ် ရေးသားနိုင်သည်။
|
In Speech အပြော |
In Writing အရေး |
||
|
నేను |
+ ఎవరిని |
= నేనెవరిని? |
నేను ఎవరిని? / నేనెవరిని? |
|
ఆయన |
+ ఎవరు |
= ఆయనెవరు? |
ఆయన ఎవరు? / ఆయనెవరు? |
|
ఇది |
+ ఏమిటి |
= ఇదేమిటి? |
ఇది ఏమిటి? / ఇదేమిటి? |
2.13. တစ်စုံတစ်ဦး၏ အမည်ကို လှမ်းခေါ်ရာတွင် နောက်ဆုံးစာလုံး၏ သရသံသည် အသံရှည် ဖြစ်သွားသည်။
|
రవీ! |
ravee! |
|
సుగుణా! |
sugunaa! |
|
రామూ! |
raamoo! |
|
రవిగారూ! |
Ravigaaroo! |