GRAMMAR NOTES
47.1. ဤ သင်ခန်းစာတွင် တေလူဂူ ဘာသာစကား၏ အမျိုးမျိုးသော ပုံမှန်သုံး ပုံစံ formal expressions များကို အသုံးပြုပြထားသည်။ ထိုကဲ့သို့သော ပုံမှန် ဖော်ပြချက် formal expressions များနှင့် တူညီသော ဟောပြောရေးသားမှုသုံး ပုံစံ colloquial forms များကို အောက်တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။
|
ဟောပြော/အရေး |
|
အပြော |
|
|
|
-లోని |
တွင်ရှိသော |
: లో ఉన్న |
မှာရှိတဲ့ |
'situated in' |
|
విజయవంతంగా |
အောင်မြင်စွာ |
: బాగా |
ကောင်းကောင်း |
'successfully, very well' |
|
నిర్వహించింది |
ဆောင်ရွက်ခဲ့သည် |
: చేసింది |
လုပ်ခဲ့တယ် |
'did' |
|
నేడు |
ယနေ့ |
: ఇవ్వేళ |
ဒီနေ့ |
'today' |
|
వెల్లడిస్తూ |
ပြောကြားခြင်းဖြင့် |
: చెప్తూ |
ပြောနေရင်း |
'while saying/announcing' |
|
తెలియజేశారు |
အသိပေးသည် |
: చెప్పారు |
ပြောပြတယ် |
'informed' |
47.2. ဤ သင်ခန်းစာတွင် အစီရင်ခံခြင်းဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သော ပေါင်းစပ် ဝါကျ ပုံစံ တစ်ခုအား မိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ ၎င်းဝါကျတွင် အစီရင်ခံသည့် အကြောင်းအရင်း နှင့် အစီရင်ခံခြင်း စကားစုတို့အား ချိတ်ဆက်ရန် అని စကားဆက်အား အသုံးပြုထားသည်။ အစီရင်ခံခြင်း စကားစုတွင် చెప్పు 'say; tell', తెలియజెయ్యి 'make known', వెల్లడించు 'express' అను 'say', သို့မဟုတ် రాయి 'write' သို့မဟုတ် అడుగు 'ask' စသည်ဖြင့် အစီရင်ခံ ကြိယာ တစ်ခုခု ပါဝင်သည်။ အစီရင်ခံသည့် အကြောင်းအရင်းတွင် အစီရင်ခံသူမှ ကြိယာဖြင့် ဖော်ပြထားသော သတင်းအချက်အလက်များ ပါဝင်သည်။
|
[రవి వస్తున్నాడు] |
[అని] |
[సుగుణ చెప్పింది.] |
'Suguna said, "Ravi is coming." |
|
ရဝီး လာနေတယ်(ပြီ) |
လို့ (ဖြစ်ကြောင်း) |
ဆုဂုဏ ပြောတယ်။ |
|
|
reported clause |
conjunction |
reporting clause |
|
|
အစီရင်ခံသည့် အကြောင်းအရင်း |
စကားဆက် |
အစီရင်ခံခြင်း |
|
အထက်ပါ ပေါင်းစပ် ဝါကျ တွင် ဝါကျ နှစ်ကြောင်း ပါဝင်နေကြောင်း သတိပြုပါ။ అని စကားဆက်သည် မြန်မာ ဘာသာစကားရှိ ' လို့ (ဖြစ်ကြောင်း)' နှင့် ညီမျှသည်။
|
DIRECT SPEECH |
INDIRECT SPEECH |
|
Ravi said, "I will come." |
Ravi said that he would come. |
|
ငါ လာမယ် ဟု ရဝီး ပြောသည်။ |
ရဝီးက သူလာမည်ဟု ပြောသည်။ |
တေလူဂူ ဘာသာစကားတွင် မြန်မာစကားတွင် ကဲ့သို့ပင် တိုက်ရိုက် စကားပြောခြင်းနှင့် သွယ်ဝိုက် စကားပြောခြင်းတို့ ကြား ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ကွဲပြားခြားနားမှုမျိုး မရှိပါ။ တေလူဂူ ဘာသာစကားတွင် అని အား အစီရင်ခံ ကြိယာ နှင့် သက်ဆိုင်ရာ စကားလုံး အတိအကျဖြင့် ကိုးကားသောအခါတွင်ပင် အသုံးပြုနိုင်သည်။
|
సుగుణ |
నిద్రపోతున్నది |
అని |
రవి |
చెప్పాడు. |
'Ravi said, "Suguna is sleeping." |
|
ဆုဂုဏ |
အိပ်နေတယ် |
လို့ |
ရဝီ |
ပြောတယ်။ |
|
|
Suguna |
is-sleeping |
that |
Ravi |
said |
'(Ravi said that Suguna was sleeping.)' |
|
నేను |
వస్తాను |
అని |
రవి |
చెప్పాడు. |
'Ravi said, "I will come." |
|
ကျနော် |
လာမယ် |
လို့ |
ရဝီ |
ပြောတယ်။ |
|
|
I |
will come |
that |
Ravi |
said |
(Ravi said that he would come.) |
47.2.1. (38.5) တွင် ပေးထားသော అను ကြိယာ ပုံစံများ နှင့် ဝါကျများကို သတိရပါ။ ထိုဝါကျများတွင် အသုံးပြုထားသော အစီရင်ခံ ကြိယာသည် అను ဖြစ်ပြီး అను చెప్పు လို့ ပြောတယ် ကဲ့သို့ ဖော်ပြနိုင်သည်။
|
రవి సుగుణ పాసయిందన్నాడు. |
రవి సుగుణ పాసయింది అని చెప్పాడు. |
'Ravi said, "Suguna passed." |
|
ရဝီးက ဆုဂုဏ အောင်တယ်တဲ့။ |
ရဝီးက ဆုဂုဏ အောင်တယ်လို့ ပြောတယ်။ |
|
|
సుబ్బారావు వస్తానన్నాడు. |
సుబ్బారావు వస్తాను అని చెప్పాడు. |
"Subbarao said, I will come." |
|
ဆုဗ္ဗားရောင်း လာမယ်တဲ့။ |
ဆုဗ္ဗားရောင်းက လာမယ် လို့ ပြောတယ်။ |
|
47.2.2. အစီရင်ခံ ဝါကျများသည် စကားလုံးစဉ်အလိုက် ပြောင်းလဲမှု အချို့အား လက်ခံနိုင်ပြီး ၎င်းအား ရှင်းပြရန် ဝါကျ၌ ပါဝင်သော အစိတ်အပိုင်းများအား ရေတွက်ရလျှင် ။
(1) အစီရင်ခံသည့် အကြောင်းအရင်း the reported clause.
(2) the conjunction అని စကားဆက်
(3) အစီရင်ခံ ကြိယာ၏ ပြုလုပ်သူ subject of the reporting verb
(4) သတင်း လက်ခံသူ recipient of the information (-తో သို့မဟုတ် కి/కు ပါဝင်သော နာမ် (38.9; 27.4))
(5) အစီရင်ခံ ကြိယာ the reporting verb တို့ ဖြစ်ကြသည်။
|
((కొత్తసినిమా వచ్చింది) |
అని) |
సుగుణ |
లతతో |
చెప్పింది. |
'New cinema came,' said 'Suguna to Latha.' |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
|
ရုပ်ရှင် အသစ် ထွက်ပြီ |
လို့ |
ဆုဂုဏ |
လသကို |
ပြောတယ်။ |
|
အစိတ်အပိုင်းများသည် အောက်ပါ အစဉ်အတိုင်းလည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
|
సుగుణ |
((కొత్తసినిమా వచ్చింది) |
అని) |
లతతో |
చెప్పింది. |
|
3 |
1 |
2 |
4 |
5 |
|
ဆုဂုဏက |
ရုပ်ရှင် အသစ် ထွက်ပြီ |
လို့ |
လသကို |
ပြောတယ်။ |
|
సుగుణ |
లతతో |
((కొత్తసినిమా వచ్చింది) |
అని) |
చెప్పింది. |
|
3 |
4 |
1 |
2 |
5 |
|
ဆုဂုဏက |
လသကို |
ရုပ်ရှင် အသစ် ထွက်ပြီ |
လို့ |
ပြောတယ်။ |
|
సుగుణ |
లతతో |
చెప్పింది. |
((కొత్తసినిమా వచ్చింది) |
అని) |
|
3 |
4 |
5 |
1 |
2 |
|
ဆုဂုဏက |
လသကို |
ပြောတယ်။ |
ရုပ်ရှင် အသစ် ထွက်ပြီ |
လို့/တဲ့။ |
|
లతతో |
సుగుణ |
((కొత్తసినిమా వచ్చింది) |
అని) |
చెప్పింది. |
|
4 |
3 |
1 |
2 |
5 |
|
လသကို |
ဆုဂုဏက |
ရုပ်ရှင် အသစ် ထွက်ပြီ |
လို့ |
ပြောတယ်။ |
|
లతతో |
సుగుణ |
చెప్పింది. |
((కొత్తసినిమా వచ్చింది) |
అని) |
|
4 |
3 |
5 |
1 |
2 |
|
လသကို |
ဆုဂုဏက |
ပြောတယ်။ |
ရုပ်ရှင် အသစ် ထွက်ပြီ |
လို့/တဲ့။ |
အထက်ပါ နမူနာများမှ အစီရင်ခံသည့် အကြောင်းအရင်း reported clause (1) နှင့် စကားဆက် అని(2) တို့သည် နေရာတိုင်း၌ အတူတူ ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း သတိပြုပါ။
47.2.3. အစီရင်ခံကြိယာ သည် అను ပုံစံ တစ် ခု ဖြစ် သောအခါ అని အား မလိုအပ်ပါ ။ သို့သော် အစီရင်ခံသည့် ကြောင်းအရင်း နှင့် అను တို့ကြား၌ ကြိယာပုံစံကို ကြားဝင်ဆောင်ရွက်သည့်အခါ అని အား လိုအပ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ကြိယာ అను ပုံစံသည် အစီရင်ခံသည့် အကြောင်းအရင်းကို ချက်ချင်း မလိုက်နာသည့်အခါ అని အား လိုအပ်သည်။
|
గోపాల్ రవితో రైలు వచ్చింది అన్నాడు. |
ဂိုးပါးလ် ရဝီးကို ရထားလာပြီတဲ့။ |
Gopal said to Ravi, "the train came." |
|
గోపాల్ రైలు వచ్చింది అని రవితో అన్నాడు. |
ဂိုးပါးလ် ရထားလာပြီ လို့ ရဝီးကို ပြောတယ်။ |
|
|
రవితో రైలు వచ్చింది అని గోపాల్ అన్నాడు. |
ရဝီးကို ရထားလာပြီ လို့ ဂိုးပါးလ် ပြောတယ်။ |
|
|
రైలు వచ్చింది అని గోపాల్ రవితో అన్నాడు. |
ရထားလာပြီ လို့ ဂိုးပါးလ်က ရဝီးကို ပြောတယ်။ |
အစီရင်ခံသည့် အကြောင်းအရင်း ၏ နောက်၌ ကြိယာ (అను form) သည် ကပ်လျက် မလိုက်လာပါကလည်း అని အား လိုအပ်သည်။
గోపాల్ రవితో అన్నాడు రైలు వచ్చింది అని. ဂိုးပါးလ် ရဝီးကို ပြောတယ်၊ ရထားလာပြီတဲ့။
ကြိယာသည် အစီရင်ခံသည့် အကြောင်းအရင်း ပြီးနောက် ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ပုံစံသည် ပုံမှန် အသုံးပြုခြင်းမျိုး မဟုတ်။
|
రవి అన్నం తింటాను అన్నాడు. |
ရဝီးက ထမင်း စားမယ်တဲ့။ |
"Ravi said, I will eat food." |
47.3. ကိန်းဂဏန်းများအား အကြိမ်လိုက်စီစဉ်လိုပါက ఓ ပေါင်းထည့်ကြောင်း သတိပြုပါ။ (9.8) ကိန်းဂဏန်း အကြိမ်မြောက် အား ဖော်ပြရန် వ အား ఓ ၏ နေရာ၌ ရေးသား ဖော်ပြနိုင်သည်။
|
ఆరో = 6 వ |
ခြောက် ကြိမ်မြောက် |
అరవైరెండో = 62 వ |
ခြောက်ဆယ့်နှစ်ခုမြောက် |
သို့သော် ပြောဆိုရာ၌ ఓ ပုံစံသာ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ရေးသားထားသည့် မည်သည့်အရာကိုမဆို ဖတ်ရှုခြင်း၌ပင် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။
47.4. అసలు ကြိယာဝိသေသနအား ကြိယာရဲ့ အပျက်သဘော အသွင်အပြင်ကို ပြင်းထန်စေရန် အသုံးပြုသည်ကို သတိရပါ။ (31.18). ကြိယာ၏ အတည်ပြုပုံစံ၌ అసలు မဖြစ်ပေါ်ပါ။ သို့သော် ၎င်း (అసలు) သည် ကြိယာ၏ အပျက်သဘော နှင့် အတည်ပြုပုံစံ အမေး ဝါကျနှစ်မျိုးလုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
|
రవి అసలు వస్తాడా? |
ရဝီး တကယ် လာမှာလား။ |
'will Ravi ever come?' |
|
గీత అసలు రాదా? |
ဂီးသ လုံးဝ မလာဘူးလား။ |
'will Geetha never come?' |
౦౦౦౦౦౦౦౦౦౦౦౦౦౦